Archipelag Kowalowa

  • Tomasz Lewicki
  • Tagi: 
  • mapy
SPIS TREŚCI (kliknij, by rozwinąć)

No właśnie, gdzie leży Kowalowa?

Według Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych w Polsce są dwie miejscowości o nazwie Kowalowa — jedna w województwie dolnośląskim, druga w małopolskim. Jest jeszcze kilka obszarów o tej nazwie oznaczonych jako części wsi lub przysiółki, ale nie są to samodzielne miejscowości.

Moja strona poświęcona jest wsi Kowalowa na Dolnym Śląsku, leżącej na pograniczu polsko-czeskim, w gminie Mieroszów, w powiecie wałbrzyskim. Położona jest w Sudetach Środkowych, a dokładniej w Górach Kamiennych i będących ich częścią Górach Suchych. Wieś w całości jest objęta Parkiem Krajobrazowym Sudetów Wałbrzyskich (Wikipedia, mapa Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, opis na stronie Dolnośląskiego Zarządu Parków Krajobrazowych) oraz dwoma obszarami Natura 2000 (mapa Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska).

Oto granice Kowalowej na Mapy.com (dawniej Mapy.cz) (kliknij na logo , by otworzyć mapę w nowej karcie przeglądarki).

.
Granice wsi Kowalowa

Kowalowa i cała reszta…

…czyli archipelag Kowalowa.

Kowalowa nie jest zwartą wsią, jak na przykład Sokołowsko czy Unisław Śląski. Od pierwszych do ostatnich zabudowań rozciąga się na długości około 3 km, ale ,,właściwa’’ Kowalowa to południowa część miejscowości najbliżej Mieroszowa, z którym płynnie się łączy — tutaj stoi 3/4 domów całej wsi. Północne dwa kilometry to zaledwie kilkanaście adresów przypominających wyspy na mapie, dlatego Kowalowa kojarzy mi się z archipelagiem.

Spójrzmy na mapę (fioletowe kropki to domy mieszkalne):

Archipelag Kowalowa
 

Dojazd

…samochodem

Przez całą miejscowość z południa na północ prowadzi droga krajowa nr 35, która zaczyna się na przejściu granicznym Golińsk/Starostín (PL/CZ), a kończy przy wjeździe do Wrocławia. Z ,,centrum’’ Kowalowej do centrum Wałbrzycha jest 13 km, do granicy polsko-czeskiej w Golińsku — 6 km.

CIEKAWOSTKA

Z Kowalową graniczy słynne Sokołowsko (niem. Görbersdorf).

…pociągiem

Do Kowalowej można dojechać pociągiem Kolei Dolnośląskich (linia D67, aktualny rozkład jazdy w formacie PDF). W samej wsi nie ma przystanku kolejowego, najbliższa stacja jest w pobliskim Mieroszowie. Pociągi jeżdżą tylko w niektóre miesiące roku, zazwyczaj od długiego weekendu majowego do końca wakacji. To bardzo popularne połączenie sezonowe — wsiadając we Wrocławiu można dojechać bezpośrednio do słynnego Skalnego Miasta w Czechach.

…pieszo lub rowerem

Przez administracyjne granice Kowalowej przechodzi kilka szlaków turystycznych (pieszych i rowerowych), w tym Główny Szlak Sudecki — drugi co do długości (440 km) górski szlak turystyczny w Polsce.

.
Mapa Kowalowej i okolic ze szlakami turystycznymi

Trochę liczb

Kowalowa jest czwartą pod względem powierzchni wsią w gminie Mieroszów. Nie licząc samego Mieroszowa, który posiada prawa miejskie, powierzchnia wsi w gminie jest następująca:

WieśPowierzchnia w ha
Unisław Śląski1429
Rybnica Leśna11257
Golińsk825
Kowalowa785
Sokołowsko768
Łączna726
Nowe Siodło458
Różana318
Kamionka1?

Bardzo podobnie wygląda zestawienie liczby mieszkańców poszczególnych wsi2. Kowalowa ponownie jest na czwartym miejscu. Zdecydowanie wybijają się dwie wsie — Sokołowsko i Unisław Śląski:

WieśLiczba mieszkańców
Sokołowsko704
Unisław Śląski604
Golińsk306
Kowalowa290
Nowe Siodło250
Rybnica Leśna1192
Łączna110
Różana42
Kamionka1?
CIEKAWOSTKA

Kowalowa jest jedną z dwóch wsi w gminie Mieroszów posiadających nazwy ulic. Drugą jest Sokołowsko, architekturą bardziej przypominające małe miasteczko. Pozostałe wsie mają wyłącznie numery adresowe, przypisane do konkretnych budynków.

Nazwy ulic, jakie spotkasz w Kowalowej, oraz liczba przypisanych do nich adresów (stan na 15 maja 2024), to 3:

UlicaLiczba adresów
Malinowa20
Sokołowska1
Wałbrzyska41
Wczasowa5
Wysoka1
  1. 1 stycznia 2024 r. z Rybnicy Leśnej na wniosek mieszkańców została wydzielona wieś Kamionka, która wcześniej była przysiółkiem Rybnicy (podstawa prawna). Powierzchnia i ludność Rybnicy Leśnej jest więc teraz mniejsza — dane w tabelach zostaną zaktualizowane w późniejszym czasie, gdy Kamionka pojawi się w oficjalnych zestawieniach GUS i GUGiK. ↩2 ↩3 ↩4

  2. według danych z Narodowego Spisu Powszechnego w 2021 r., zaczerpniętych z portalu Polska w liczbach.

  3. lista ulic w Kowalowej, lista miejscowości w gminie Mieroszów